Borelioza – zwana również chorobą z Lyme lub krętkowicą kleszczową jest przewlekłą zakaźną infekcją bakteryjną, która może zaatakować wiele narządów i układów wewnętrznych jak również skórę. Wywołuje ją bakteria Borrelia burgdorferi.

Do infekcji dochodzi w wyniku ukąszenia przez kleszcza z rodzaju Ixodes zakażonego patogennymi krętkami. Ulubionymi siedliskami kleszczy są pogranicza lasów iglastych i liściastych oraz łąki.

Zachorowania notuje się najczęściej od maja do października. Wiąże się to z częstym w tym okresie przebywaniem ludzi w lasach i na łąkach oraz z noszeniem lżejszej odzieży, która odsłania większe części ciała, co umożliwia ukąszenie kleszcza.

Jaki jest przebieg i objawy boreliozy?

Ze względu na okres jaki upłynął od infekcji rozróżnia się trzy stadia choroby

I stadium – Infekcji wczesnej, rozwijające się od 60 do 90 dni po ukłuciu kleszcza, w postaci ograniczonych zmian skórnych typu rumienia przewlekłego wędrującego (ECM), osłabienia, zmęczenia, odczucia choroby, czasem temp. podwyższonej lub obniżonej. W tym czasie serologicznie u 50% do 90% pacjentów stwierdza się przeciwciała klasy IgM przeciwko Borrelia burgdorferi. Częstość występowania przeciwciał IgG jest wyraźnie niższa.

II stadium – ogólnienia infekcji, w okresie którego dochodzi do dalszego rozwoju zmian skórnych oraz wystąpienia ostrych zmian zapalnych narządów z zajęciem stawów, serca, ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Przeciwciała przeciwko Borrelia burgdorferi wykrywa się u 50% do 90 % pacjentów. We wczesnej fazie tego stadium przeciwciała klasy IgM przeważnie są jeszcze pozytywne, w późnej fazie występują często już tylko przeciwciała IgG.

III stadium – przewlekłej infekcji – rozpoczynające się powyżej l roku do kilku lat od zakażenia. W okresie tym występują zmiany skórne w postaci przewlekłego zanikowego zapalenia skóry części kończyn (ACA) i destrukcyjne zmiany zapalne stawów, przewlekłe zapalenia mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych. W tym stadium, przeciwciała klasy IgG są wyraźnie podwyższone u 90% do 100% pacjentów, podczas gdy przeciwciała klasy IgM wykrywane są bardzo rzadko.

Jak zdiagnozować boreliozę?

Bardzo ważne jest wczesne rozpoznanie choroby i odpowiednie leczenie, w początkowej fazie, gdy pojawi się rumień wędrujący. Choroba jest wtedy łatwa do wyleczenia. W naszym laboratorium dostępne są badania polegające na ilościowym oznaczaniu przeciwciał klasy IgG lub IgM w surowicy pacjenta – tzw. testem ELISA. Specyficzne przeciwciała powstają w wyniku odpowiedzi immunologicznej naszego organizmu na zakażenie bakterią (Borrelia burgdorferi) przenoszoną przez kleszcza.

Jak zapobiec zakażeniu?

W zapobieganiu zakażeniu istotne jest osłanianie ciała w czasie przebywania w rejonach występowania kleszczy (lasy, łąki) oraz używania środków odstraszających owady. Ważna jest również kontrola skóry po powrocie ze spacerów.