Witamina D w odpowiednim stężeniu sprawia, że kości są mocne, a zęby zdrowe. Właściwy poziom tej witaminy to również sprawnie funkcjonujący układ krążenia, szczupła sylwetka, a także mniejsze ryzyko rozwoju raka. Sprawdź, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru witaminy D.

 

Czym jest witamina D?

Witamina D to grupa rozpuszczalnych w tłuszczach organicznych związków chemicznych.

 

Podstawowe znaczenie ma:

• Witamina D2- ergokalcyferol – występuje w organizmach roślinnych

• Witamina D3- cholekalcyferol – występuje w organizmach zwierzęcych

• Kalcytriol- (1,25(OH)2 D3 – biologicznie aktywna witamina D3

U ludzi witamina D produkowana jest głównie w skórze pod wpływem światła i z tego właśnie powodu określana jest jako witamina „słońca”. W wątrobie a następnie w nerkach, w wyniku przemian powstaje biologicznie aktywna witamina D3 hormon o nazwie kalcytriol.

Skórna produkcja witaminy D często jest niewystarczająca ponieważ na jej syntezę ma wpływ wiele czynników, takich jak położenie geograficzne, pory roku, pory dnia, czas ekspozycji na słońce, karnacja skóry, grubość tkanki tłuszczowej oraz zanieczyszczenie powietrza.

Witamina D nie jest wydalana z moczem ani z potem i zarówno jej nadmiar jak i niedobór w organizmie jest szkodliwy dla zdrowia.

 

Jakie funkcje ma witamina D w organizmie?

Witamina D pełni wiele bardzo ważnych funkcji w organizmie. Aby mogła je pełnić prawidłowo, musi być dostarczana do organizmu w odpowiednich dawkach.

Najważniejsze funkcje witaminy D:

• zapobiega krzywicy u dzieci,

• zapobiega demineralizacji kości u dorosłych,

• reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową,

• ma wpływ na wzrost włosów i kondycję skóry, • wpływa pozytywnie na układ krwionośny, nerwowy i mięśniowy,

• pośrednio wpływa na odporność komórkową i ciśnienie krwi,

• zwiększa spermatogenezę i rozrodczość, hamuje endometriozę.

Trudno znaleźć element pracy naszego organizmu, na który witamina D nie ma chociaż pośredniego wpływu, stąd należy dbać o jej prawidłowy poziom.

 

Objawy niedoboru witaminy D:

• przewlekłe zmęczenie,

• skurcze mięśni,

• brak odporności na infekcje,

• bezsenność,

• stany depresyjne.

Długotrwały niedobór witaminy D może sprzyjać rozwojowi:

• cukrzycy typu 2,

• chorobom kości (np. osteoporozie),

• schorzeniom układu sercowo-naczyniowego,

• chorobom zakaźnym,

• zapaleniom dziąseł,

• depresji, demencji,

• otyłości,

• nowotworów (piersi, prostaty, jelita grubego),

• chorób zapalnych, autoimmunologicznych (np. stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń),

• przyspiesza proces starzenia.

 

Jaki jest odpowiedni poziom witaminy D?

Optymalna koncentracja witaminy D wynosi od 31-70 ng/ml. Szacuje się, że ok 70% ludzi w Polsce ma deficyt tej witaminy.

Jedynym pewnym sposobem ustalenia jej poziomu, jest zbadanie pochodnej witaminy – 25(OH)D we krwi. Jest to główny metabolit witaminy D, pochodzącej zarówno z diety jak i z syntezy w skórze, który odzwierciedla jej ilość w organizmie.

 

Trzeba pamiętać, że nadmiar witaminy D też jest szkodliwy. Podnosi poziom wapnia we krwi, powoduje bóle brzucha, głowy i oczu, może być powodem biegunek lub zaparć. W związku z tym stężenie witaminy D przy jej suplementacji powinno być regularnie monitorowane. Oznaczenie zwykle wykonuje się 3 miesiące po rozpoczęciu terapii, a po uzyskaniu optymalnego stężenia co 6 miesięcy.

Synergicznie z witaminą D działa witamina K2. Obie witaminy wzmacniają nawzajem swoje działanie. W związku z tym zalecana jest jednoczesna suplementacja tych witamin.

 

Niedobór witaminy D dotyczy:

• osób, spędzających zbyt mało czasu na słońcu,

• osób starszych po 65 roku życia, ze względu na obniżoną syntezę witaminy D w skórze,

• osób z ciemną karnacją skóry (im ciemniejsza skóra tym mniej produkuje witaminy D),

• niemowląt i małych dzieci,

• kobiet w ciąży,

• osób mających objawy chorób kości, np. częste złamania,

• osób stosujących diety eliminacyjne,

• osób z chorobami nerek i wątroby,

• osób z chorobami układu sercowo – naczyniowego, a szczególnie nadciśnieniem tętniczym,

• osób cierpiących na depresję, zaburzenia pamięci, demencję,

• osób mających nieprawidłowy poziom wapnia, fosforu, magnezu.

 

Witamina D szybkie fakty

  1. Nawet do 70% ludzi w Polsce ma deficyt witaminy D
  2. Zmęczenie, obniżony nastrój, migreny – mogą być powiązane z niedoborem „słonecznej witaminy”
  3. Większość witaminy D jest produkowana w naszej skórze pod wpływem UVB
  4. W miesiącach od października do kwietnia synteza witaminy D w skórze jest niewystarczająca
  5. Rekomendowaną dzienną dawką dla osoby dorosłej jest 800-2000 IU w czasie od października do kwietnia
  6. Już ekspozycja 18% skóry przez 15 minut dziennie jest optymalna